LENDO A PATTI SMITH
Para moitos dos que nacemos na década dos 50 ou principios dos 60 Patti Smith foi todo un referente cultural. Quizais máis para os nados en España que para os nados nos EEUU. Cando era unha adolescente apenas podías comprar libros que non fosen de Vicki Baum, Somerset Maugham ou Pearl S. Buck, á parte dos libros sobre Rommel ou sobre a Segunda Guerra Mundial que tanto lle gustaban ao meu pai. Ler a Machado, a Alberti ou a Neruda, por exemplo, era difícil; en Coruña había que ir á libraría do “Xudeu” e pasar á trastenda, ás agachadas, coma quen oculta un crime. Patti Smith era moito, era rompedora, enerxía xove, controlaba un montón de boa poesía, indicaba novos camiños, lonxe do silencio forzado pola ditadura. Teño unha irmá, teño amigas que tamén escoitaban e gozaban dela. Un paradigma de liberdade na nosa vida que se abría. E aquí, en Alabama, onde pasamos unha tempada, atopo un libro que pertenceu á avoa materna dos meus netiños, Bonni Sue (a quen desexamos que estea no paraíso). Un libro estupendo que lin da cima ao fondo e que se presta a ser minimamente compartido convosco. Na súa vida, Patti Smith recibiu premios importantes. Agora concédenlle o Princesa de Asturias das Artes. Máis vale tarde ca nunca.
 |
| (
Cando eu era unha adolescente soñaba con ser unha cantante de ópera coma María Callas ou unha cantante de jazz como June Christy ou Chris Connor ou intentando crear cancións cunha especie de letargo místico como Billie Holiday ou defendendo os oprimidos coma Lotte Lenya, pero… nunca soñei con cantar nunha banda de rock’n roll. Esa idea simplemente non existía no meu mundo. Pero… o meu mundo, como xa se dixo, estaba a cambiar rapidamente.)
|
(As fotos do libro son de Steven Sebring e mais da propia Patti Smith) 
You look at somebody like Walt Whitman
who wrote, wrote in his writing
I… young poet, young poet
who will exist a hundred years from now,
I am writing for you.
I am thinking about you as I’m looking at this river.
I’m thinking about you, young poet not even born,
as I’m looking at the sky,
and our ancestors in that way thought of us,
and we in kind can think of them, and it keeps the whole…
it keeps everything rolling.
Olla alguén coma Walt Whitman,/ que escribiu, escribiu nos seus versos / Eu… poeta novo, poeta novo / que existirá dentro de cen anos,/ escribo para ti. / Penso en ti mentres contemplo este río./ Penso en ti, poeta novo aínda non nacido, / mentres contemplo o ceo, / e os nosos devanceiros pensaban en nós deste xeito, / e nós, á nosa vez, podemos pensar neles, e iso mantén todo… / mantén todo en movemento.
(A mención a Walt Whitman tráenos fortes lembranzas da época en que estudamos literatura no noso Instituto, o “Feminino”. Tivemos grandes profesores, grandes en saber, en metodoloxía, grandes libros os que nos traían... Relembro aquí e agora a Juan Horta, que viña cargado con libros de Barbudo, que nos facía coñecer as fontes rusas, os anarquistas, que seduciran a Azorín, que nos poñía exames dificilísimos para identificar poemas de Juan Ramón, de diferentes etapas, para diferencialo das mellores obras dos outros poetas por el influenciados… Relembro toda a clase absorbida pola lectura do poema de Dámaso Alonso escrito en 1954, dedicado ao Río Charles, Whitman sempre no horizonte, un Cántico a interrelación entre todos os seres humanos que pretendemos avanzar no vieiro da bondade, de intelixencia, da solidariedade)
(En Londres, ano 2001)
::::::::
::::::::::
The mind of a child is like a kiss on the forehead,
open and disinterested.
It turns as the ballerina turns
atop a party cake with frosted tears poisonous and sweet.
A child mystified by the commonplace,
moves effortiessly into the strange
until the nakedness frightens, confounds, and he sits
and seeks a bit of cover, order. He glimpses,
he gleans, piecing together a crazy quilt of truths,
wild anda bullied moments,
hardly bordering in the mind.
A vague pirouette santches bits of code,
Flemish, hieroglyph,
embedded in the brick, chiseled in the brick,
exclamations, questions of origin, scope.
When young, overcome with a sense
of being from somewhere else, we peer, we probe inside
and pull out, alien, indian, we como upon an open plane,
a plane of gold.
We come most often upon a cloud… cloud dwellers.
‘A mente dun neno é coma un bico na fronte, / aberta e desinteresada. /Gira como a bailarina xira / encima dun bolo de festa con bágoas de cobertura, velenosas e doces. /Un neno abraiado polo cotián, / móvese sen esforzo cara ao estraño / ata que a nudez asusta, confunde, e el senta / e busca algo de acubillo, de orde. Enxerga, / reúne, tecendo unha farrapeira tola de verdades, / momentos salvaxes e de acoso, / case sen rozar a mente./ Unha vaga pirueta recolle anacos de código, / Flamengo, xeroglífico, / encastado no ladrillo, cicelado no ladrillo, / exclamacións, preguntas de orixe, alcance. / De mozos, dominados por un sentido / de ser doutro lugar, espreitamos, sondamos no interior / e sacamos, alieníxena, indio, atopámonos cun plano aberto, / un plano de ouro. / Moitas veces atopámonos cunha nube… habitantes da nube.’
:::::::::::
 |
| (A súa pandeireta, feita a man para ela por Robert Mapplethorpe. É quizais tan icónica coma o seu sombreiro) |
::::::::::::::
The tyoewriter is holy, the poem is holy,
the hearers are holy, the ecstasy is holy!
Holy Peter, holy Allen, holy salomon, holy Lucien,
holy Kerouac, holy Huncke, holy Burroughs, holy Cassady,
holy the unknown buggered and suffering beggars,
holy the hideous human angels,
holy my mother in the insane asylum,
holy the cocks of the grandfathers of Kansas!
Holy the groaning sxophone!
Holy the bop apocalypse!
Holy the jazz bands, marijuana hipsters, peace and junk and drums!
Holy the solitudes of skyscrapers and paviments!
Holy the cafeterias filled with the millions!
Holy the mysterious rivers of tears under the streets!
Holy the lone juggernaut!
Holy the vast lamb of the middle class!
Holy! Ours! Bodies! Suffering! Magnanimity!
Holy the supernatural, extra-brilliant, intelligent kindness of the soul!
‘A máquina de escribir é sagrada, o poema é sagrado, / os oíntes son sagrados, a éxtase é sagrada! / Santo Pedro, santo Allen, santo Salomón, santo Lucien,/ santo Kerouac, santo Huncke, santo Burroughs, santo Cassady, / santos os mendigos descoñecidos violados e sufridores, / santos os anxiños humanos horrendos, /santa a miña nai no manicomio, / santos os carallos dos avós de Kansas! / Santo o saxofón que xeme! / Sagrada a apocalipse bop! / Sagradas as bandas de jazz, os hipsters da marihuana, a paz e o lixo e os tambores! / Sagradas as soledades dos rañaceos e dos pavimentos! /Santas as cafeterías cheas de millóns! / Santos os misteriosos ríos de bágoas baixo as rúas! / Santo o xigante solitario! / Santo o vasto cordeiro da clase media! / Santo! Noso! Corpos! Sufrimento! Magnanimidade! /Santo a sobrenatural, extra-brillante, intelixente bondade da alma!’
(As referencias ao famoso poema de Allen Ginsberg, Howl ‘Ouleo’, están ben explicadas en: https://en.wikipedia.org/wiki/Howl_(poem)
(Para máis información sobre o bop en música, vid. https://en.wikipedia.org/wiki/Bebop)
(Sobre o concepto hipster, a definición vén sendo algo así coma un membro dunha tribo urbana. En HIPSTER Definition & Meaning - Merriam-Webster, dicionario imprescindible para a inglés norteamericano dise que a primeira documentación da voz data de 1939)
::::::::::::
(Garfo e culler de Artur Rimbaud, feita por Patti S..
Charleville-Mezieres, Francia, 2005) 
:::::::::::::::::
(Foto da voda con Fred Sonny Smith, ano 1980)
I like the story of Jackson Pollock.
Jackson Pollock was looking at a book about…
well, I guess, reproductions of Picasso and he says,
“Damm him.” He likes throws the book, and he says,
“Damm him”, he’s done it all.”
Of course Picasso did do it all, except for what
Jackson Pollock did. Jackson Pollock took the drip from
teh teeth of Guernica, the teeth of the horse from Guernica,
there’s one horse that has just little drips of…
it might be, you know Picasso isn’t one for drips,
it might be the… they’re the only drips that I’m really familiar
with in Picasso’s work.
It’s like Jackson took the drips from the mouth of the horse
and then took that small aspect and created a new vocabulary,
a new, very American work of art.
The joy of moving through the process of discovery
belongs to every new artist, or as T. S. Eliot said,
“Every generation translates for itself,”
and it’s up to us to bothembrace history and break it apart, blow it up even.
But uh anyway (laughs)… sorry.
I like to feel the skin of canvas.
I know it’s not right to touch paintings, you know when
you go in museums. The first time I got yelled at
I was a teenager, touching a Modigliani,
I just had to feel the texture or the… just the way the paint…
de Kooning…I…
it’s like I almost have to put mittens on.
You know like when you have chicken pox, you know you
cover up your hands, and so you don’t scratch yourself
and make little scars?
That’s how I feel looking at de Kooning…de Kooning’s paintings,
that I should have little cloth mittens on.
But of course if one does one’s own, then you can touch it
all you like.
‘Gústame a historia de Jackson Pollock. / Jackson Pollock estaba a mirar un libro sobre… / ben, supoño que reproducións de Picasso e di:/ "Maldito sexa." Entón, tira o libro, e di: / "Maldito sexa", xa o fixo todo./ Por suposto Picasso fixo todo, agás o que fixo / Jackson Pollock. Jackson Pollock colleu as pingas dos / dentes de Guernica, os dentes do cabalo de Guernica, / hai un cabalo que ten só unhas pequenas pingas de... / pode ser, xa sabes que Picasso non era de pingas, / pode ser o... son as únicas pingas coas que estou realmente familiarizada / na obra de Picasso./ É coma se Jackson collese as pingas da boca do cabalo / e logo tomase ese pequeno aspecto e crease un novo vocabulario, / unha nova obra de arte moi americana./ O pracer de percorrer o proceso de descubrimento / é propio de todo artista novel, ou como dixo T. S. Eliot: /«Cada xeración tradúcese a si mesma»,/ e depende de nós tanto abrazar a historia como desmontala, incluso facela anacos. / Pero vaia (risas)… perdón. / Gústame sentir a textura do lenzo./ Sei que non está ben tocar os cadros, xa sabes, cando / vas a un museo. A primeira vez que me rifaron /era adolescente, estaba tocando un Modigliani, / é que tiña que sentir a textura ou el… simplemente como estaba a pintura… / De Kooning… Eu…/ É coma se case tivera que poñerme uns mitóns. /¿Sabes, como cando tes varicela e / cobres as mans para non rascarte / e que che queden pequenas / cicatrices? / Así é como me sinto ol contemplar a De Kooning… as pinturas de De Kooning, / coma se tivera que levar uns pequenos mitóns de tea. / Pero claro, se un fai algo de seu, daquela pode tocalo / todo o que queira.’
(Manifestación contra a guerra. Washington)
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::
